یائسگی یک مرحله طبیعی در زندگی زنان است که تغییرات جسمی و عاطفی مختلفی از جمله تغییراتی در سلامت جنسی و صمیمیت را به همراه دارد. با کاهش سطح استروژن، زنان ممکن است علائمی را تجربه کنند که بر سلامت جنسی آنها تأثیر می‌گذارد. با این حال، با دانش و استراتژی‌های صحیح، حفظ صمیمیت و سلامتی در دوران یائسگی کاملاً امکان‌پذیر است. این وبلاگ به بررسی چالش‌ها می‌پردازد و نکات عملی را برای کمک به شما در گذر از این مرحله و در عین حال حفظ یک زندگی جنسی سالم و رضایت‌بخش ارائه می‌دهد.
یائسگی تغییرات جسمی و عاطفی را به همراه دارد و با کاهش استروژن، بر سلامت جنسی تأثیر می‌گذارد.
تمایلات جنسی بخش مهمی از تجربه انسانی ماست. اما تغییرات هورمونی در یائسگی گاهی اوقات می‌تواند منجر به کاهش میل جنسی (لیبیدو) و رابطه جنسی دردناک شود. اگرچه این امر رایج است، اما می‌تواند ناامیدکننده باشد و ممکن است بر رابطه شما تأثیر بگذارد.
تأثیر یائسگی بر میل جنسی
کاهش استروژن و تستوسترون پس از یائسگی می‌تواند منجر به تغییراتی در بدن و میل جنسی زنان شود. زنان یائسه و پس از یائسگی ممکن است متوجه شوند که به راحتی تحریک نمی‌شوند و ممکن است نسبت به لمس و نوازش حساسیت کمتری داشته باشند. این می‌تواند منجر به کاهش علاقه به رابطه جنسی شود.
همچنین، سطح پایین‌تر استروژن می‌تواند باعث کاهش خون‌رسانی به واژن شود. این امر می‌تواند بر روانکاری واژن تأثیر بگذارد و باعث شود واژن برای رابطه جنسی راحت بیش از حد خشک شود، اما برای این مشکل راه حلی وجود دارد.
عوامل دیگری نیز ممکن است بر میزان علاقه زن به رابطه جنسی در دوران یائسگی و پس از آن تأثیر بگذارند. این عوامل عبارتند از:
مشکلات کنترل مثانه
اختلالات خواب
افسردگی یا اضطراب
استرس
داروها
نگرانی‌های سلامتی
ناراحتی واژن و عملکرد جنسی
ناراحتی واژن یا خشکی در طول مقاربت پس از یائسگی در درجه اول نتیجه کمبود استروژن است. دیواره داخلی واژن نازک‌تر و خاصیت ارتجاعی آن کمتر می‌شود و توانایی کمتری در تولید ترشحاتی دارد که باعث روانکاری در هنگام برانگیختگی جنسی می‌شوند.سایر علائم رایج شامل خارش و سوزش واژن است.
به دلیل از دست دادن بافت چربی، تغییر تدریجی در پر بودن لابیا (لب‌های واژن) وجود دارد. اگرچه کلیتوریس با افزایش سن کوچکتر می‌شود، اما پاسخ به تحریک دست نخورده باقی می‌ماند، اما زنان ممکن است دریابند که رسیدن به یک سطح رضایت جنسی بیشتر طول می‌کشد. تقریباً 50٪ از زنان یائسه علائم واژنی دارند که به کاهش میل جنسی، برانگیختگی و ارگاسم ضعیف و کاهش رضایت جنسی منجر می‌شود. خبر خوب این است که درمان علائم واژن معمولاً ساده است.
√ راهکارهای حفظ بهداشت جنسی در دوران یائسگی
در دوران یائسگی، حفظ بهداشت جنسی نه‌تنها به سلامت جسمی و روانی زنان کمک می‌کند، بلکه نقش مهمی در حفظ صمیمیت و کیفیت روابط زناشویی دارد. با توجه به تغییرات هورمونی، جسمی و روانی این دوره، راهکارهای متعددی برای مدیریت و بهبود سلامت جنسی وجود دارد. در ادامه، مجموعه‌ای جامع از راهکارهای مؤثر را مرور می‌کنیم:
√ زن و شریک زندگی
اختلال عملکرد جنسی زنان لزوماً توسط یائسگی ایجاد نمی‌شود. سایر علل اختلال عملکرد جنسی شامل سلامت جسمی یا روانی ضعیف، رابطه ضعیف، تجربیات جنسی منفی قبلی، عوارض جانبی داروهای رایج و فشار منفی از ارزش‌های فرهنگی و اجتماعی است.
√ سلامت روانی
احساسات و عواطف هر یک از طرفین در یک رابطه، پیش‌بینی‌کننده‌های قوی سلامت جنسی هستند.
اگرچه از دست دادن میل جنسی با افزایش سن افزایش می‌یابد، اما زنان یائسه دارای شریک جنسی، بیشتر از زنان غیر شریک جنسی، میل جنسی کم و پریشانی مرتبط را تجربه می‌کنند.
افسردگی و اضطراب و داروهای ضد افسردگی،ضد اضطراب می‌توانند باعث از دست دادن میل جنسی، عدم برانگیختگی و ناتوانی در رسیدن به ارگاسم شوند. افسردگی یا اضطراب ممکن است با یائسگی یا سایر عوامل محیطی مانند استرس شغلی یا خانوادگی مرتبط باشد. سوء استفاده جسمی، عاطفی یا جنسی گذشته بر سلامت جنسی تأثیر می‌گذارد. هنگامی که تأثیرات روانی زیربنای اختلال عملکرد جنسی هستند، بهبود بدون مشاوره حمایتی بعید است.
√ سلامت جسمی
هرگونه علتی که باعث ضعف سلامت جسمی شود، می‌تواند سلامت جنسی را مختل کند. دو بیماری شایع که در میانسالی بروز می‌کنند و بر سلامت جنسی تأثیر می‌گذارند، شامل بی‌اختیاری ادرار و افتادگی اندام لگن است. در صورت مشاهده علائم نشت ادرار (بی‌اختیاری) یا احساس برآمدگی واژن، باید با پزشک خود صحبت کنید.
از نظر فیزیکی، مقاربت جنسی تقریباً به اندازه یک پیاده‌روی سریع شدید است. برای زنان مبتلا به بیماری قلبی، فعالیت جنسی معمولاً در صورتی که در بالا رفتن از پله‌ها یا پیاده‌روی سریع به مدت 10 تا 15 دقیقه بدون هیچ گونه ناراحتی مشکلی وجود نداشته باشد، بی‌خطر است.
دیابت می‌تواند یکی از علل اختلال عملکرد جنسی باشد، زیرا دیابت باعث اختلال در حس تناسلی، کاهش جریان خون واژن و عفونت‌های مکرر دستگاه ادراری و واژن مانند برفک می‌شود. برای زنان مبتلا به دیابت، تخلیه مثانه قبل و بلافاصله پس از مقاربت توصیه می‌شود تا خطر ابتلا به چنین عفونت‌هایی کاهش یابد.
داروهای تجویز شده برای بیماری‌های مختلف می‌توانند به طور بالقوه بر عملکرد جنسی زنان تأثیر بگذارند، اما متأسفانه در زنان به خوبی مورد مطالعه قرار نگرفته‌اند، برخلاف ادبیات گسترده در مورد ناتوانی جنسی ناشی از دارو در مردان. اگر مشکوک هستید که داروی شما بر عملکرد جنسی شما تأثیر می‌گذارد، با پزشک خود در این مورد صحبت کنید.
اختلال عملکرد جنسی پس از سرطان سینه، زنان و سایر سرطان‌ها رایج است، اما خوشبختانه این موضوعی است که بیشتر مورد بحث قرار می‌گیرد. بسیاری از گروه‌های حمایتی ملی سرطان، اطلاعاتی را برای زنان پس از تشخیص سرطان در دسترس دارند.
♦ درمان‌های موجود در دوران یائسگی /
درمان‌های مختلفی برای زنان دارای مشکلات جنسی در دسترس است، اما اثربخشی درمان‌ها بین زنان متفاوت است. مشاوره گرفتن مهم است، زیرا بدون نوعی درمان، بعید است که علائم به خودی خود کاهش یابند یا از بین بروند. پرداختن به مشکلات جنسی و تلاش برای سلامت جنسی مثبت می‌تواند کیفیت رابطه شما را افزایش دهد، سلامت روانی شما را بهبود بخشد و کیفیت کلی زندگی شما را افزایش دهد.
مشاوره جنسی
مهم است که شریک زندگی خود را نیز در این فرآیند دخیل کنید. شرکت در مشاوره جنسی با شریک زندگی‌تان می‌تواند به شما این امکان را بدهد که از نیازهای یکدیگر آگاه شوید و گزینه‌های جنسی را که ممکن است راحت‌تر باشند (از نظر روانی و جسمی) کشف کنید. بحث در مورد مشکل، اولین قدم برای دستیابی به پاسخ برای ایجاد یک رابطه سالم‌تر است. اکثر زوج‌هایی که با هم از مشاوره جنسی استفاده کرده‌اند، دریافته‌اند که این مشاوره زندگی جنسی آنها را بهبود بخشیده است.
زن بسته به مشکل جنسی، روان‌درمانی ممکن است به تنهایی یا همراه با درمان‌های پزشکی استفاده شود. حتی زمانی که علت مشکل جنسی پزشکی باشد، درمان شناختی رفتاری می‌تواند به بهبود علائم کمک کند.
روان‌درمانی ممکن است برای برخی کافی باشد اما برای برخی دیگر نه. درمان شناختی رفتاری جنسی مبتنی بر ذهن آگاهی برای بهبود میل جنسی مؤثر بوده است
ترکیب درمان‌های پزشکی و روان‌درمانی هنگام درمان یک مشکل جنسی اغلب در نظر گرفته می‌شود، زیرا ممکن است بیش از یک عامل در آن نقش داشته باشد.
مدیریت ناراحتی واژن
استروژن واژینال، به صورت کرم یا قرص کوچک که ۲ تا ۳ بار در هفته داخل واژن قرار داده می‌شود، برای درمان علائم واژن بسیار مؤثر است، همچنین ارزان و ایمن است. گزینه‌های دیگر در برخی کشورها شامل کرم DHEA واژینال روزانه و قرصی به نام اسپمیفن است. در مورد این گزینه‌های درمانی با پزشک خود صحبت کنید. برای زنانی که نمی‌توانند از استروژن واژینال استفاده کنند، به عنوان مثال پس از تشخیص سرطان سینه، مرطوب‌کننده‌های واژن می‌توانند در صورت استفاده منظم علائم را تسکین دهند. روان‌کننده‌های واژن که بدون نسخه خریداری می‌شوند، در طول فعالیت جنسی رطوبت ایجاد می‌کنند. روان‌کننده‌های واژن باید در زمان فعالیت جنسی یا نزدیک به آن استفاده شوند زیرا اثر موقت دارند.
لیزر درمانی واژینال به طور فزاینده‌ای ارائه می‌شود. اگرچه گزارش شده است که لیزر درمانی واژینال مؤثر است، اما برای اثبات اثربخشی و ایمنی طولانی مدت این درمان، مطالعات بیشتری لازم است.
مدیریت علائم یائسگی
با پزشک خود در مورد آنچه می‌توانید در مورد علائم آزاردهنده یائسگی، به ویژه گرگرفتگی و تعریق که باعث کمبود خواب می‌شود و اضطراب و خلق و خوی پایین که اخیراً شروع شده است، انجام دهید، صحبت کنید. این علائم بر سلامت کلی و علاقه به رابطه جنسی تأثیر می‌گذارند. هورمون درمانی یائسگی در دوزها و فرمولاسیون‌های مختلفی (مانند پچ، قرص، کرم و ژل) موجود است و برای بسیاری از زنان، فواید آن بر خطراتش غلبه دارد.
تستوسترون، با دوز مناسب برای زنان، می‌تواند سلامت جنسی را در زنان یائسه با میل جنسی کم همراه با پریشانی بهبود بخشد. می‌توان آن را همراه با استروژن، با یا بدون پروژسترون، یا به تنهایی استفاده کرد. تستوسترون برای زنان در همه کشورها در دسترس نیست. در صورت استفاده، سطح تستوسترون باید به دقت کنترل شود.
درمان غیر هورمونی
نشان داده شده است که فلیبانسرین میل جنسی کم همراه با پریشانی را در زنان قبل از یائسگی بهبود می‌بخشد و در حال حاضر فقط با نسخه در ایالات متحده در دسترس است. سایر داروهای غیر هورمونی برای اختلال عملکرد جنسی زنان، خارج از برچسب هستند. در برخی شرایط خاص، داروهایی که برای درمان اختلال نعوظ مردان استفاده می‌شوند، ممکن است برانگیختگی جنسی را در زنانی که برانگیختگی ضعیفی دارند، بهبود بخشند.
درمان‌های طبیعی و گیاهی
برخی افراد از مکمل‌های طبیعی برای افزایش میل جنسی خود استفاده می‌کنند.
درمان‌های طبیعی مختلفی ممکن است به افزایش میل جنسی در دوران یائسگی کمک کنند:
کوهوش سیاه یک درمان بومی آمریکای شمالی است که ممکن است علائم مختلف یائسگی، از جمله عملکرد جنسی را بهبود بخشد.
طبق یک بررسی در سال 2012، جینکو ممکن است اثرات مثبتی بر تمایلات جنسی پس از یائسگی داشته باشد.
طبق گفته نویسندگان یک مطالعه در سال2012 ، تریبولوس ممکن است به افزایش سطح تستوسترون در بدن کمک کند و می‌تواند جایگزین ایمنی برای داروهای هورمونی باشد.
لازم به ذکر است که سازمان غذا و داروی آمریکا گیاهان و مکمل‌ها را تنظیم نمی‌کند، بنابراین انتخاب یک برند معتبر ضروری است.
همیشه قبل از استفاده از درمان‌های طبیعی یا جایگزین با پزشک مشورت کنید، زیرا برخی از آنها برای استفاده با برخی داروهای دیگر یا شرایط سلامتی ایمن نیستند.
به عنوان مثال، سویا با هدف افزایش سطح استروژن تجویز می‌شود و ممکن است با سایر درمان‌های استروژن واکنش نشان دهد.
درمان‌های جایگزین
طب سوزنی، رایحه‌درمانی، یوگا و هیپنوتیزم درمانی ممکن است به اختلال عملکرد جنسی ناشی از یائسگی کمک کند.
طب سوزنی
در یک مطالعه در سال ۲۰۱۶، ۱۳ زن با میل جنسی کم، دو بار در هفته و به مدت ۵ هفته طب سوزنی انجام دادند. در پایان مطالعه، آنها افزایش میل، برانگیختگی و ارگاسم را گزارش کردند. این زنان در دوران پیش از یائسگی بودند.
آروماتراپی
یک بررسی در سال ۲۰۱۸، تأثیر رایحه‌درمانی را بر زنان با میل جنسی کم در حدود زمان یائسگی بررسی کرد. یافته‌ها نشان داد که افراد پس از استفاده از موارد زیر، عملکرد جنسی بهبود یافته‌ای را تجربه کردند:
روغن اسطوخودوس
روغن نرولی
ترکیبی از اسطوخودوس، رازیانه، شمعدانی و گل رز
یوگا
شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد یوگا ممکن است به علائم مختلف یائسگی، از جمله خستگی، کمک کند. شرکت‌کنندگان در یک مطالعه، بهبود عملکرد جنسی را گزارش کردند.
هیپنوتیزم
برخی تحقیقات نشان داده‌اند که هیپنوتیزم می‌تواند خواب و عملکرد جنسی را در افراد با میل جنسی کم به دلیل یائسگی بهبود بخشد. یک منبع معتبر تحقیقاتی نشان داد که رفلکسولوژی در مقایسه با ماساژهای غیر اختصاصی پا، عملکرد جنسی و گرگرفتگی را به طور قابل توجهی بهبود می‌بخشد.
بهبود میل جنسی در دوران یائسگی
جایگزینی استروژن ممکن است مؤثر باشد، اما تحقیقات بیشتری لازم است. با این حال، استروژن می‌تواند با درمان خشکی واژن، رابطه جنسی را کمتر دردناک کند.
پزشکان همچنین در حال بررسی این موضوع هستند که آیا ترکیبی از استروژن و هورمون‌های مردانه به نام آندروژن‌ها می‌تواند به افزایش میل جنسی در زنان کمک کند یا خیر.
اگرچه بحث در مورد مشکلات جنسی می‌تواند دشوار باشد، با پزشک خود صحبت کنید. گزینه‌هایی مانند مشاوره وجود دارد که می‌توانید در نظر بگیرید. پزشک شما ممکن است شما و همسرتان را به یک متخصص سلامت که در زمینه اختلال عملکرد جنسی تخصص دارد، ارجاع دهد. درمانگر ممکن است مشاوره جنسی را به صورت فردی، با شریک زندگی شما یا در یک گروه پشتیبانی توصیه کند. این نوع مشاوره می‌تواند بسیار موفق باشد، حتی اگر به صورت کوتاه مدت انجام شود.
یک وسیله کمکی جنسی به نام اروس با نسخه پزشک برای درمان زنان مبتلا به اختلالات برانگیختگی جنسی در دسترس است. این دستگاه شامل یک فنجان مکش کوچک است که قبل از رابطه جنسی روی کلیتوریس قرار می‌گیرد و یک پمپ خلاء کوچک که با باتری کار می‌کند. مکش ملایمی که توسط پمپ خلاء ایجاد می‌شود، خون را به داخل کلیتوریس می‌کشد و فشار بر عصب کلیتورال را افزایش می‌دهد. این دستگاه باعث افزایش روانکاری، حس و حتی تعداد ارگاسم در بسیاری از زنانی که از آن استفاده کرده‌اند، می‌شود.
نکاتی برای حفظ صمیمیت و سلامتی در یائسگی
ارتباط آزاد: با شریک زندگی خود در مورد تجربیات و احساسات خود آشکارا صحبت کنید. به اشتراک گذاشتن نگرانی‌ها و خواسته‌هایتان می‌تواند درک و صمیمیت را تقویت کند.
از روان‌کننده‌ها و مرطوب‌کننده‌ها استفاده کنید: روان‌کننده‌های بدون نسخه و مرطوب‌کننده‌های واژن می‌توانند خشکی و ناراحتی را در طول رابطه جنسی کاهش دهند. به دنبال محصولاتی باشید که مخصوص زنان یائسه طراحی شده‌اند.
هورمون درمانی: درمان با استروژن که به اشکال مختلفی مانند کرم، حلقه و قرص موجود است، می‌تواند به کاهش خشکی واژن و بهبود سلامت کلی جنسی کمک کند. برای بحث در مورد مزایا و خطرات با پزشک خود مشورت کنید.
فعالیت جنسی منظم: انجام فعالیت جنسی منظم می‌تواند جریان خون به ناحیه واژن را افزایش دهد و به حفظ سلامت و خاصیت ارتجاعی بافت کمک کند. این شامل مقاربت، خودارضایی یا سایر اشکال ابراز جنسی می‌شود.
ورزش‌های کف لگن: تمرینات کگل می‌توانند عضلات کف لگن را تقویت کنند، کنترل مثانه را بهبود بخشند و حس جنسی و ارگاسم را افزایش دهند.
انتخاب سبک زندگی سالم: رژیم غذایی متعادلی داشته باشید، مرتباً ورزش کنید و استرس را مدیریت کنید. یک سبک زندگی سالم می‌تواند سلامت کلی، از جمله سلامت جنسی را بهبود بخشد.
چالش‌های بهداشت عمومی مرتبط با یائسگی
زنان در دوران قبل از یائسگی نیاز به دسترسی به خدمات بهداشتی با کیفیت و جوامع و سیستم‌هایی دارند که بتوانند از آنها حمایت کنند. متأسفانه، آگاهی و دسترسی به اطلاعات و خدمات مرتبط با یائسگی همچنان در اکثر کشورها یک چالش مهم است. یائسگی اغلب در خانواده‌ها، جوامع، محل‌های کار یا مراکز مراقبت‌های بهداشتی مورد بحث قرار نمی‌گیرد.
زنان ممکن است ندانند که علائمی که تجربه می‌کنند مربوط به یائسگی است یا اینکه گزینه‌های مشاوره و درمانی وجود دارد که می‌تواند به کاهش ناراحتی کمک کند. کسانی که علائم یائسگی را تجربه می‌کنند ممکن است از جلب توجه به تجربیات خود و درخواست حمایت، احساس خجالت یا شرمندگی کنند.
ارائه دهندگان مراقبت‌های بهداشتی ممکن است برای تشخیص علائم قبل از یائسگی و بعد از یائسگی و مشاوره به بیماران در مورد گزینه‌های درمانی و حفظ سلامت پس از گذار یائسگی آموزش ندیده باشند. در حال حاضر، یائسگی توجه کمی را در برنامه‌های درسی آموزشی بسیاری از کارکنان مراقبت‌های بهداشتی دریافت می‌کند.
سلامت جنسی زنان یائسه در بسیاری از کشورها نادیده گرفته می‌شود. این بدان معناست که اثرات شایع زنانگی یائسگی، از جمله خشکی واژن و درد در هنگام مقاربت، ممکن است مورد توجه قرار نگیرد. به همین ترتیب، زنان مسن ممکن است خود را در معرض خطر ابتلا به عفونت‌های مقاربتی، از جمله HIV (3) ندانند، یا ممکن است توسط ارائه دهندگان خدمات درمانی خود برای داشتن رابطه جنسی ایمن‌تر یا انجام آزمایش توصیه نشوند.
بسیاری از دولت‌ها سیاست‌های بهداشتی و بودجه‌ای برای گنجاندن خدمات تشخیصی، مشاوره‌ای و درمانی مرتبط با یائسگی به عنوان بخشی از خدمات روتین خود ندارند. خدمات مرتبط با یائسگی یک چالش خاص در محیط‌هایی است که اغلب اولویت‌های فوری و رقابتی دیگری برای بودجه سلامت وجود دارد.
نکات سبک زندگی
برخی از استراتژی‌های سبک زندگی ممکن است به افزایش میل جنسی کمک کنند، مانند:
ورزش منظم
ترک سیگار
خودداری از مصرف الکل و مواد مخدر تفریحی
اجتناب از محصولاتی که واژن را تحریک می‌کنند، مانند صابون‌های معطر و محصولات حمام
پیروی از یک رژیم غذایی متنوع و مغذی
مدیریت وزن، که می‌تواند سلامت کلی را افزایش دهد
انجام تمرینات کف لگن
نتیجه‌گیری
یائسگی یک گذار مهم در زندگی است که بر بسیاری از جنبه‌های سلامت زنان، از جمله سلامت جنسی، تأثیر می‌گذارد. با درک تغییراتی که رخ می‌دهد و اتخاذ استراتژی‌های پیشگیرانه، می‌توانید صمیمیت و سلامت خود را در این مرحله از زندگی حفظ کنید. ارتباط باز، مراقبت‌های پزشکی مناسب و یک سبک زندگی سالم، کلید گذر از یائسگی و در عین حال حفظ یک زندگی جنسی سالم و رضایت‌بخش هستند. به یاد داشته باشید، شما در این سفر تنها نیستید – پشتیبانی و منابعی برای کمک به شما در رشد در طول و بعد از یائسگی در دسترس هستند.
دیدگاهتان را بنویسید